Meester, voortaan kijk ik altijd Desperate Housewives. Ik heb gemerkt dat ik vrouwen nu veel beter begrijp.
—J, 15 jaar.
Dialoog
‘Moet je geen regenpak aan?’
Leerling: ‘Nee hoor, meester. In mijn hoofd is het altijd zonnig.’
Dialoog
‘Waarom is het voor jou goed dat een docent zijn of haar grens aangeeft?’
Leerling: ‘Meester. Als ik geen grens voel, ga ik helemaal rwina.’
Meester, ze zeggen toch dat alle mensen van binnen een donkere kant hebben? Maar mijn donkere kant is aan de buitenkant, dat is toch niet eerlijk?
—S, 14 jaar.
Dialoog
Leerling: ‘Ik was in de vakantie naar zo’n paleisje in Den Haag. Volgens mij woont Beatrix daar.’
‘Wat leuk! Heb je haar nog gezien?’
Leerling: ‘Oh nee, maar ze woont nu natuurlijk gewoon weer thuis.’
Dialoog
‘Waarom heb je de kraan open gedraaid en vervolgens je vinger erop gehouden?’
Leerling: ‘Ik moest het gewoon doen. Ik wil alles een keer geprobeerd hebben in het leven.’
Een feestje voor de klas
Een kleine vijf jaar sta ik nu voor de klas. Wanneer je voor het eerst echt zelf voor de klas staat, maak je pas kennis met wat het ‘leraar zijn’ nu echt inhoudt. De eerste maanden ben je vooral op zoek naar welke docent je eigenlijk bent. Je bereidt je lessen voor en hoopt vooral op enthousiaste reacties van de leerlingen. Je hoopt dat ze iets van je willen leren. Je zorgt dat je op tijd in je lokaal bent om de leerlingen te ontvangen, je hebt je spulletjes klaarliggen en op het bord geschreven wat het programma van die les is. De kinderen komen binnen en je bent benieuwd of die perfect voorbereide les ook daadwerkelijk soepel verloopt. Je maakt kennis met de leerlingen. Al snel gaat de groep kennis met jou maken, en natuurlijk kijken ze hoe ver ze bij jou mogen gaan. Dat is grappig, want weet je dat zelf eigenlijk wel? De leerlingen zijn, en dat is normaal, op zoek naar jouw grens. Het liefst gaan ze over die grens heen. Het is dan ook belangrijk dat jij een duidelijke grens stelt, en de leerlingen vertelt en laat zien dat ze die grens niet mogen overschrijden.
Die eigen grens stel je niet zo snel. Je wilt aardig bevonden worden door de leerlingen. Tegelijkertijd wil je dat ze iets van je leren en dat ze naar je luisteren. Leerlingen vinden je al snel aardig of je bent naar hun mening te streng. Het gedrag dat jij als docent vertoont voor de klas, wekt reactie op bij de kinderen. Wil jij de docent zijn die precies vertelt wat er moet gebeuren en helemaal zelf de dienst wilt uitmaken, ga je al snel 25 leerlingen tegen je zien. Geloof me, die wedstrijd die jij op dat moment aangaat, ga jij niet winnen. Een klas vol met leerlingen zal meer lawaai maken dan jij misschien wel zou willen. Wil jij gaan schreeuwen, weet dan ook dat jij je op dat moment in een situatie bevindt waarin de hormonen van 25 hongerige pubers door het lokaal vliegen. Al snel merk je dat het lesgeven eigenlijk helemaal niet zo leuk is.
Wat er echt toedoet is dat je voor jezelf duidelijk hebt wat het gene is dat jij van de kinderen verwacht. Heb je dit eenmaal door, zal het lesgeven alleen maar fijner worden. Het onderwijssysteem in Nederland is opgedeeld in verschillende niveaus en de kinderen weten dat maar al te goed. Een leerling met een VMBO-basis advies weet dat er vele niveaus daarboven zijn, waar het kind zelf waarschijnlijk nooit in terecht zal komen. Het is dan ook niet gek dat een leerling denkt bij ‘domsten van de school’ te horen. En dat doet het kind pijn. Het is zaak dat ook deze kinderen, die keihard vechten om een niveau op te stromen, zien dat zij heel veel meer waard zijn dan ze zelf weten. Het is dan ook van groot belang dat jij deze kinderen stimuleert en laat zien dat zij tot heel veel in staat zijn. Tegelijkertijd willen leerlingen, die met een hoger advies de basisschool verlieten, nog slimmer worden dan ze al zijn.
Op een gegeven moment zul je merken dat de leerlingen laten zien dat ze jou nodig hebben. Hoe zelfstandig ze al niet zijn, ze kunnen dit niet alleen. Ze gaan aan je hangen. Ze gaan uit van de kennis die jij hebt en dat zij iets van je kunnen leren. Geef hen die kans dat te doen. Aan het einde van de rit wil namelijk iedere leerling met het idee naar huis gaan iets geleerd te hebben. Als jij met die gedachte voor de klas gaat staan, iedere les weer, dag in dag uit, ga je vanzelf merken dat jij die docent zult zijn die zij het liefst voor de klas willen zien. Een klas wil zich vrij kunnen voelen, er een feestje van maken, maar willen dit uiteindelijk niet alleen. Hang deze slingers samen met de leerlingen op en je zult merken dat het lesgeven écht een feest kan zijn.
Meester, ik ben moe. Zowel fysiek als lichamelijk.
—J, 13 jaar.
Meester, wat wilt u later worden?
—A, 12 jaar.
